۱۳۹۶/۰۴/۰۲

آخرین اخبار

«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: World Heritage Site

«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله

آنام: در روز اول اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۵ «شهر سوخته» در فهرست آثار ملی ثبت شد. «شهر سوخته» در۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه‌ی جاده‌ی زابل-زاهدان در استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته است. «استان سیستان و بلوچستان» به عنوان پهناورترین استان در ناحیه‌ی جنوب شرق ایران است. این استان ۱۲۱۰ کیلومتر مرز خاکی با دو کشور پاکستان و افغانستان و ۳۷۰ کیلومتر مرز آبی در کرانه‌های شمالی دریای عمان و از شمال به استان خراسان جنوبی، از جنوب به دریای عمان، از شرق به کشورهای پاکستان و افغانستان و از غرب به استان‌های هرمزگان و کرمان محدود شده است. مساحت این استان ۱۸۷۵۰۲ کیلومتر مربع است.» «شهر سوخته» بنا برتخمین برخی از باستان‌شناسان بیش از شش‌هزار سال قدمت دارد و در ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح پایه‌گذاری شده است و مردم بین چهار دوره بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد در این شهر ساکن بوده‌اند.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco

در سی‌وهشتمین اجلاس یونسکو که در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ برابر یا اول تیرماه ۱۳۹۳ برگزار شد «شهر سوخته» “Shahr-i Sokhta”  به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این محوطه‌ی باستانی هفدهمین اثر تاریخی ایران در فهرست یونسکو محسوب می‌شود و علاوه بر این با این قدمت چندهزار ساله به عنوان یکی از پیش‌رفته‌ترین شهرهای باستانی دنیا نیز شناخته می‌شود. «کلنل بیت» که یک مامور نظامی بریتانیایی بود از اولین کسانی است که در دوره‌ی قاجاریه این محوطه را شهر سوخته نامید. «اورل اشتاین»، باستان‌شناس مجارستانی‌الاصل که تبعیت انگلیسی داشت و به دلیل کاوش‌هایش در آسیای میانه شهرت دارد از دیگر افرادی است که با دیدار از این محوطه در سال ۱۹۳۷ اطلاعات مفیدی را در مورد این منطقه در اختیار دیگران قرار داده است. اول اشتاین در سال ۱۹۴۳ در شهر کابل در افغانستان درگذشت.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco

«شهر سوخته» “Burnt City”  هم‌چنین از سال ۱۳۴۶ تا سال ۱۳۵۷ توسط باستان‌شناسان ایتالیایی که سرپرستی آن را فردی به نام «مارتیسو توزی» بر عهده داشت مورد بررسی و کاوش‌های بسیار قرار گرفت. بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسان، شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد. این پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این محوطه برخلاف اکنون که محیطی بیابانی دارد و فقط درختان گز در آن وجود دارد در ۵ هزار قبل منطقه‌ای سبز و با پوشش گیاهی بسیار بوده است. در این شهر سوخته آثار باستانی فراوانی در کاوش‌های مختلف کشف شده است. جام سفالینی در این کاوش ها به دست آمده که به ۵۰۰۰ سال پیش تعلق دارد و بسیاری از باستان‌شناسان تصویر روی این جام را «اولین تصاویر متحرک، انیمیشن» در دنیا می‌شناسند. این تصویر بزی را در حال حرکت و پریدن به سمت درختان نشان می‌دهد. این طرح وظرافت آن موجب تعجب بسیاری از باستان‌شناسان شده است.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Ancient Origins

مسئولان موزه‌های ایران از محل نگه‌داری این اثر گران‌سنگ هنری اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند. منصور سجادیسرپرست هیات کاوش در شهر سوخته درباره‌ی اهمیت تصویر متحرک بز بر روی اثر هنری گم‌شده گفته است: «تاکنون در دوره‌های پیش از تاریخی چنین تصاویری دیده نشده و ما برای اولین بار به این تصویر در شهر سوخته برخورد کرده‌ایم. در بسیاری از ظروف اشکالی را می‌بینیم که تنها تکرار شده‌اند اما حرکتی در آنها دیده نمی‌شود. تحقیقات ما نشان داده است که این نقش قدیمی‌ترین ایده مردمان باستان برای ارائه تصویر متحرک و به تعبیر امروزی انیمیشن است.» بنا به گزارش خبرگزاری میراث ایران باستان شناسان با نزدیک گردن این تصاویر به یکدیگر موفق شدند نمونه ای از یک تصویر متحرک را در قالب یک فیلم ۲۰ ثانیه ای به دست آورند. ناپدید شدن این اثر هنری از آن جا آشکار شد که انجمن فیلمسازان انیمیشن ایران تصمیم گرفتند فیلمی مستند درباره این اثر تهیه کنند و آن را در انجمن جهانی فیلمسازان انیمیشن به عنوان نخستین انیمیشن دنیا به نمایش درآورند. در سفر اعضای انجمن فیلمسازان انیمیشن ایران به استان سیستان و بلوچستان، معلوم شد سفالینه‌ای که نخستین تصویر متحرک دنیا بر آن نقش بسته، نه تنها در موزه زاهدان نگهداری نمی‌شود، بلکه هیچ اطلاعی از محل و چگونگی نگهداری آن در دست نیست..»

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco

هم‌چنین در این محوطه جمجمه‌ای کشف شده است که نشان از فعالیت بر روی این جمجمه دارد. آن‌چه از شگفتی‌های این شهر سوخته گفته می‌شود گاه برای ذهن ما قابل درک نیست. مثلا در یکی از کاوش‌هایی که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته برای اولین بار یک چشم مصنوعی یافت شد که به گفته‌ی محققان، روی این چشم مصنوعی ریزترین موی‌رگ‌های داخل کره چشم توسط مفتول‌هایی از جنس طلا به قطر کم‌تر از نیم میلی‌متر طراحی شده است. در دو طرف این چشم مصنوعی دو سوراخ وجود دارد که عبور نخ‌هایی را نشان می‌دهد که آن را روی سر اسکلت ثابت نگاه داشته است.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"اولین چشم مصنوعی مربوط به شهر سوخته"

یا برای نمونه تاس‌هایی در شهر سوخته کشف شده که از قدیمی‌ترین تاس‌های جهان محسوب می‌شوند.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"قدیمی ترین تاس مریوط به شهر سوخته"

به گفته‌ی بسیاری از آگاهان استخوان‌های کشف‌شده از شهر سوخته در جای مناسبی نگه‌داری نمی‌شوند و محل نگه‌داری آن‌ها کارتن‌های بسیار معمولی است که این نوع بسته‌بندی، بسته‌بندی ِ استانداردی شناخته نمی‌شود. هم‌چنین در شهر سوخته سه نوع قبر مختلف کشف شده است که مهم‌ترین این قبرها، قبری معمولی است به شکل چاله‌ای ساده که مرده را به هم‌راه وسایلش و همین‌طور غذا در آن دفن می‌کردند.آن‌گونه که در اکتشافات این شهر آمده است می‌توان گفت که به راستی این شهر از پیشرفته‌ترین شهرهای زمان خود به حساب می‌آمده است به طوری که در آن لوله‌کشی آب و فاضلاب با لوله‌های سفالی یافت شده است.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Ancient Origins

خانه‌های موسوم به پلکانی و بنای کاخ سوخته از دیگر اکتشافات مهم این محوطه محسوب می‌شود. هر واحد ساختمانی از یک قسمت مستطیل درست شده که ۵ تا ۶ اتاق دارد و حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ متر زیربنا داشته است و مجتمع‌ها در خانه‌های ۴ یا ۶ خانه‌ای است. مصالح به کار رفته در آن خشت‌های خام منظم گِلی است. در مورد این شهر و یافته‌ها و اکتشافات آن سخن بسیار است که باعث شگفتی‌های بسیاری می‌شود. استفاده‌ی مردم آن روزگار از تخته نرد و شطرنج، خط‌کش چوبی با دقت نیم میلی‌متر، وجود مراکز صنعتی، لوله‌های آب‌رسانی، پارچه‌های ویژه‌ای که مورد مشابه در جاهای دیگر ندارد و …از شگفتی‌های این شهر باستانی است. از دیگر مکان‌هایی که در این استان جاذبه‌های توریستی بسیار دارد می‌توان به «کوه خواجه» سیستان با معماری شگفت‌انگیز اشاره کرد. هم‌چنین کوه‌های مریخی بلوچستان که در جاده‌ی چابهار به گواتر دیده می‌شوند از زیباترین مناظر طبیعی ایران هستند.

title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco
title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco
title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco
title"«شهر سوخته»، شهر متمدن ِ چندهزار ساله"-http://anamnews.com/" alt:"تصویری از شهر سوخته"
عکس: Whc.Unesco

منبع

لینک کوتاه: https://goo.gl/jmbHtJ

نوشته‌های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *