۱۳۹۶/۰۴/۰۸

آخرین اخبار

نادر ابراهیمی آتشی بدون دود، هر سرانجام، سرآغازیست

title"نادر ابراهیمی آتشی بدون دود هر سرانجام، سرآغازیست " http://anamnews.com/" alt:"نادر ابراهیمی"نادر ابراهیمی آتشی بدون دود، هر سرانجام، سرآغازیست

 آنام: نادر ابراهیمی، تصویرگر، سینماگر و داستان‌نویس معاصر در ۱۴ فروردین‌ماه ۱۳۱۵ در تهران دیده به جهان گشود. پدرش عطا‌الملک ابراهیمی، فرزند ِ آجودان حضور قاجار و از نوادگان ِ ابراهیم‌خان ظهیرالدوله، حاکم نام‌دار کرمان در عصر قاجار بود. ظهیرالدوله در دوره‌ی حکومت فتح‌علی‌شاه قاجار حاکم کرمان بود. ابراهیم‌خان از خویشاوندان نزدیک شاه قاجار بود که در دوران فرمان‌روایی خود در کرمان مجموعه‌ی بناهایی در کرمان ساخته بود که هم‌اکنون جزو بناهای تاریخی این شهر محسوب می‌شود. مادر نادر ابراهیمی از لاریجانی‌های مقیم تهران به شمار می‌آمد.

نادر ابراهیمی تحصیلات ابتدایی را در تهران سپری کرد وپس از دریافت دبپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشکده‌ی حقوق رفت اما این دانشکده را نیمه‌کاره رها کرد و شروع به خواندن رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی کرد و در این رشته لیسانس گرفت. ابراهیمی از سنین پایین در مشاغل بسیاری به کار پرداخت؛ از کمک‌کارگری تعمیرگاه ِ سیار در ترکمن‌صحرا تا کارگری چاپ‌خانه و حساب‌داری و تحویل‌داری بانک، صفحه‌بندی روزنامه و مجله و کارهای چاپی دیگر، میرزایی یک حجره‌ی فرش در بازار، مترجمی و ویراستاری، چاپ مقاله‌هایی در حوزه‌ی ایران‌شناسی، فیلم مستند و سینمایی و مصورکردن کتاب‌های کودکان، مدیرت کتاب‌فروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس و تدریس در دانشگاه بخشی از کارهایی هستند که ابراهیمی در طول زندگی خود انجام داد. ابراهیمی در دو کتاب «ابن مشغله» و «ابومشاغل»، با طرح بخشی از زندگی‌نامه‌ی خود به فعالیت‌هاش شغلی خویش نیز پرداخته است. نادر ابراهیمی نوشتن را از سن ۱۶ سالگی آغاز کرد. او در سال ۱۳۴۲ اولین کتاب خود با عنوان «خانه‌ای برای شب» را به چاپ رساند که داستان «دشنام» از این مجموعه مورد توجه بسیار واقع شد. ابراهیمی تا سال ۱۳۸۰ علاوه بر نوشتن صدها مقاله‌ی تحقیقی و نقد، بیش از صد کتاب منتشر کرده است که شامل رمان و داستان کوتاه و کتاب‌هایی در حوزه‌ی کتاب کودک و نوجوان، نمایش‌نامه و فیلم‌نامه است. نادر ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همین‌طور دو مجموعه‌ی تلویزیونی را نوشته و کارگردانی کرده است. او برای این مجموعه‌ها آهنگ‌ها و ترانه‌هایی نیز ساخته است. ابراهیمی پیش از انقلاب موسسه‌ی غیرانتفاعی ایران‌شناسی را تاسیس کرد و از سراسر ایران در این حوزه فیلم و عکس و اسلاید تهیه کرد و فقط آن‌ها را بایگانی کرد که پس از انقلاب این مجموعه متوقف شد.

title"نادر ابراهیمی آتشی بدون دود هر سرانجام، سرآغازیست " http://anamnews.com/" alt:"نادر ابراهیمی"

ابراهیمی پیش از انقلاب بازداشت نیز شده بود. نادر ابراهمی در زمینه‌ی ادبیات کودکان نیز تلاش کرد. او و هم‌سرش «موسسه‌ی هم‌گام با کودکان و نوجوانان» را تاسیس کردند که در زمینه‌ی مسایل مربوط به کودکان و نوجوانان مبادرت به چاپ و پخش کتاب و نقاشی و عکس و پژوهش می‌کرد. ابراهیمی توانست عنوان «ناشر برگزیده ی آسیا» و «ناشر برگزیده‌ی نخست جهان» را از جشنواره‌های آسیایی و جهانی در تصویرگری کتاب کودک از آن ِ خود کند. نادر ابراهیمی در زمینه‌ی ادبیات کودک موفق شد که جایزه‌ی اول براتیسلاو- پای‌تخت اسلوواکی-، جایزه‌ی اول تعلیم و تربیت یونسکو، جایزه‌ی کتاب برگزیده‌ی سال ایران و چندین جایزه‌ی دیگر را دریافت کند. نادر ابراهیمی هم‌چنین عنوان «نویسنده‌ی برگزیده‌ی ادبیات داستانی ۲۰ سال بعد از انقلاب» را به خاطر داستان بلند و هفت‌جلدی « آتش بدون دود» از آن خود کرد. علاوه بر ادبیات، ابراهیمی علاقه‌ی وافری نیز به ورزش کوه‌نوردی داشت. او بانی یکی از قدیمی‌ترین گروه‌های کوه‌نوردی به نام «ابرمرد» بود. «آتش بدون دود» علاوه بر این‌که شاید یکی از مهم‌ترین کتاب‌های نادر ابراهیمی باشد، نام یکی از سریال‌هایی هم هست که در خاطره‌ی بسیاری‌ها ثبت شده است. این مجموعه از شاخص‌ترین فعالیت‌های سینمایی ابراهیمی است که بر اساس کتاب خودش ساخته شده است.

title"نادر ابراهیمی آتشی بدون دود هر سرانجام، سرآغازیست " http://anamnews.com/" alt:"نادر ابراهیمی"

بازی‌گرانی هم‌چون محدعلی کشاورز، اکبر زنجان‌پور و جمشید گرگین در این سریال ایفای نقش می‌کنند. این سریال در مورد زندگی ترکمن‌ها است. «امین گلی»، پژوهش‌گر و نویسنده ی کتاب «سیری در تاریخ سیاسی، اجتماعی ترکمن‌ها» در مورد سریال آتش بدون دود» که یک سریال ۳۶ ساعته است چنینمی‌گوید: «من با نادر ابراهیمی در سال ۱۳۵۶ که به همراه مریم زندی، عکاس معروف ایرانی که از ترکمن صحرا برای گرفتن عکس آمده بودند، آشنا شدم.آن زمان سریال معروف، «آتش بدون دود» نادر ابراهیمی درسراسر ایران مشهور شده بود. دوستان ایرانی هر وقت یک ترکمن را می‌دیدند وی را «گالان اوجا»، یعنی قهرمان اصلی این داستان خطاب می‌کردند. بنابراین ایشان با نوشتن این سریال گوشه‌هایی از تاریخ و زندگی ترکمن‌ها را به تصویر کشیدند و این سریال یکی از سریال‌های موفق در تاریخ تلویزیون ایران به شمار می‌رفت که حدود ۵ تا ۶ سال ادامه پیدا کرد. ابراهیمی در رمان بزرگ خود سعی می کند اختلافاتی را که در بین برخی از قبایل ترکمن‌ها مثل یموت‌ها و گوگلان‌ها وجود داشته را نشان بدهد. وی همچین به نقش سیاست حکومت مرکزی در بروز اختلاف بین اقوام نیز اشاره می‌کند. در قسمت پایانی سریال و داستان «آتش بدون دود» مسئله وحدت بزرگ را با نشان داد یک سماور و قوری بزرگ در زیر یک درخت مقدس تاکید می‌کند.» آن‌طور که امین گلی می‌گوید نام این کتاب برگرفته از یک ضرب‌المثل ترکمنی است که حدود هزار سال پیش، محمود کاشغری در کتاب «دیوان‌الغاث» خود آورده است که کامل آن این‌گونه است که «آتش، بدون دود نمی‌شود و جوان، بدون گناه» و اصل ترکمنی آن چنین است: «اوت توسسه سیز بولماز، ییگیت یازیق سیز». نادر ابراهیمی در یادداشت پایانی کتاب سوم که نام «اتحاد بزرگ» بر خود دارد می‌نویسند: «من عاشق صحرا هستم و انکار نمی‌کنم که شیفته‌ی ترکمن‌ها هستم و آتش بدون دود تمام نخواهد شد تا من تمام بشوم و قصدم این است که با این داستان ستمی را که بر ترکمن‌ها روا شده را بیان کنم.»

(آتش بدون دود، جلد اول، کتاب سوم، اتحاد بزرگ،کارگاه انتشارات روزبهان)

title"نادر ابراهیمی آتشی بدون دود هر سرانجام، سرآغازیست " http://anamnews.com/" alt:"نادر ابراهیمی"

از دیگر کارهای نادر ابراهیمی، سریال «سفرهای هامی و کامی در وطن» بود که پیش از انقلاب اسلامی ساخته شد که هدف آن تربیت و آموزش کودکان بود که در این سریال به معرفی جاذبه‌های طبیعی ایران پرداخته می‌شد. ایرج گرگین که از ده سال قبل از انقلاب با نادر ابراهیمی آشنا بوده و هم‌کاری‌ نیز داشته است معتقد است که ابراهیمی در میان نویسندگان جوان آن دوره، یکی از پاکیزه‌ترین و تمیزترین نثرها را داشته است. گرگین در مورد سریال «سفرهای هامی و کامی در وطن» چنین می‌گوید: «در شبکه دوم تلویزیون ملی ایران، به دعوت من «سفرهای دور و دراز هامی و کامی در وطن»، سریال ویژه کودکان و نوجوانان را ساخت… داستان ساخته‌شدن سریال «سفرهای دور و دراز هامی و کامی» به خصوص، در آن زمان، طرح بسیار بزرگ و بی‌سابقه‌ای بود.هامی و کامی، دو نوجوان، باید در ایران سفر می‌کردند و هدف از این سریال بسیار مفید به نظر من  نمایش ایران، و آشنایی جوانان با گوشه و کنار کشور ایران بود. سریال، پیام فوق‌العاده خوبی در بر داشت و نادر ابراهیمی به نحو تعصب‌آمیزی ایران دوست و به اصطلاح سیاسی زمان ناسیونالیست بود و به نظر من تمام زندگی او در آن زمان، خلاصه می‌شد در ساخت این سریال. بعدها به خاطرات خود، در باره‌ی این کارها، در دو جلد کتاب «ابوالمشاغل» اشاره کرده بود. به گمان من راجع‌به اطرافیان خود و کسانی که با آنها سر و کار داشت  با بدبینی قضاوت کرده بود.»

آثار نادر ابراهیمی از سوی خوانندگان با استقبال خوبی مواجه شد اما او هیچ‌گاه از سوی محافل روشن‌فکری جدی گرفته نشد و از آثار او استقبال نکردند. نادر ابراهیمی پس از پیروزی انقلاب اسلامی مانند بسیاری از روشن‌فکران با انقلاب هم‌راه شد به طوری که حتا در حوزه‌ی علمیه قم کلاس‌های آموزش داستان‌نویسی دایر کرد و با ابراهیم حاتمی‌کیا که در آن زمان هنرمندی شناخته نشده بود برای گزارشی به جبهه رفت و یا زندگی‌نامه‌ی روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی را نوشت و شاید این امر موجب شده بود که روشن‌فکران مستقل چندان علاقه‌مندی‌ای به آثار او نشان ندهند. با همه‌ی این توصیفات نمی‌توان نادر ابراهیمی را از نزدیکان به حکومت قلمداد کرد چرا که از سوی حکومتیان نیز مورد انتقادات فراوان قرار می‌گرفت. نادر ابراهیمی پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز فیلمی با نام «روزی که هوا ایستاد» با موضوع آلودگی هوا ساخت اما چندان مورد توجه قرار نگرفت. از نادر ابراهیمی آثار فراوانی بر جا مانده است که از این آثار بسیار، می‌توان به افسانه‌ی باران، مکان‌‌های عمومی، رونوشت برابر اصل، فردا شکل امروز نیست، چهل نامه‌ی کوتاه به هم‌سرم، یک عاشقانه‌ی آرام، صوفیانه‌ها و عارفانه‌ها اشاره داشت. ابراهیمی در حوزه‌ی ادبیات کودکان نیز بیش از ۴۰ اثر نوشته است. هم‌چنین از نادر ابراهیمی، نمایشنامه، فیلم‌نامه و ترجمه‌هایی نیز به یادگار مانده است. نادر ابراهیمی، ۱۶ خردادماه ۱۳۸۷ در سن ۷۲ سالگی پس از یک دوره‌ی بیماری درگذشت.

منبع

لینک کوتاه: https://goo.gl/H2JR4L

نوشته‌های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *