۱۳۹۶/۰۷/۲۷

آخرین اخبار

گفتگو با پوران درخشنده در مورد نقش سینما در بیان آسیب های اجتماعی

 title"گفتگو با پوران درخشنده در مورد نقش سینما در بیان آسیب های اجتماعی" http://anamnews.com/" alt:"پوران درخشنده"

گفتگو با پوران درخشنده در مورد نقش سینما در بیان آسیب های اجتماعی

هیس! فیلمسازان مستقل اعتر اض نمی کنند                                                                                                   

آنام: سینما یک ابزار قدرتمند و حرف مشترک جهانی است. فیلم «زیر سقف دودی» ۶ سال پیش ساخته می شود، اما با برچسب سیاه‌نمایی به آن توجه نمی‌شود و هنگام انتخاب فیلم نیز نادیده گرفته می شود و در حقش اجحاف صورت می گیرد

در برخی از نقاط ایران سینما وجود ندارد و در تهران نیز بیشتر سینماها به ژانرهای دیگر اختصاص داده می‌شوند؛ پس جای سینمای اجتماعی کجاست؟

ما فیلمسازان خط قرمزها را می شناسیم و خودمان پیش از هر ارگان دیگری، اثر را ممیزی می کنیم اما سینماگران اجتماعی، نیازمند حمایت جدی هستند

باید دست فیلمسازان تا حدی باز شود و از سوی دیگر همه با یک چشم دیده شوند و این‌گونه نباشد که سانس های خوب به هر فیلمی جز آثار اجتماعی تعلق بگیرد

هر دوره در انتخابات تلاش می کنیم اما در پایان می‌رسیم به جایی که می بینیم همچنان در حاشیه هستیم

پوران درخشنده از جمله فیلمسازانی است که همواره دغدغه های اجتماعی داشته است و این را در آثارش به وضوح شاهدیم. او با ساختن فیلم‌هایی مانند «پرنده کوچک خوشبختی»، «شمعی در باد»، «بچه های ابدی»، «هیس دخترها فریاد نمی زنند، «زیر سقف دودی» و… نقد خود را به انواع آسیب‌های اجتماعی که گریبان جامعه را گرفته، نشان داده است.

او قرار است فیلمی نیز با نام «هیس پسرها گریه نمی کنند» در رابطه با وضعیت پسرها در جامعه بسازد که هنوز مجوز ساخت آن را دریافت نکرده است. این فیلمساز عموما به سراغ سوژه هایی می رود که سخن از آن ها همواره در سینمای ما تابو بوده است.

در این روزها که اخبار بد از آزار جنسی کودکان و قتل آن‌ها به شیوه های مختلف از هر سوی ایران به گوش می رسد، گفت‌وگویی کردیم با پوران درخشنده و از او درباره تاثیر سینما بر کاهش آسیب های اجتماعی، نگاه مردم و مسئولان به این ژانر سینمایی و همچنین خط قرمزها و تبعیض هایی که فیلمسازان اجتماعی با آن درگیر هستند، پرسیدیم.

امروزه سینما یکی از ابزارهای قدرتمند است که می‌توان در قالب آن بسیاری حرف ها را بیان کرد و این در حالی است که سینما از جمله معدود هنرهایی است که مردم همچنان با آن همراه هستند و استقبال می کنند. تجاوز به آتنا و قتل او، ما را به یاد فیلم «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند» انداخت و می بینیم که چقدر جای این فیلم‌ها در سینمای ما خالی است. فکر می‌کنید ظرفیت سینما برای ساخت چنین فیلم‌هایی چه اندازه و تاثیرگذاری آن‌ها چگونه است؟

به نظر من تنها ساختن کافی نیست؛ فیلم ساخته می شود اما باید دیده شود. زمانی که در سینماها محدودیت دیدن وجود دارد و سینماها در اختیار فیلم‌های دیگری است که چندان جایگاهی ندارند، یا زمانی که فیلم‌های اجتماعی را با نام سیاه‌نمایی در سایه قرار می دهند، فیلمسازی راه به جایی نمی‌برد. سینما یک ابزار قدرتمند و حرف مشترک جهانی است. فیلم «زیر سقف دودی» ۶ سال پیش ساخته می‌شود، اما با برچسب سیاه‌نمایی به آن توجه نمی‌شود و هنگام انتخاب فیلم نیز نادیده گرفته می شود و در حقش اجحاف صورت می گیرد؛ در این شرایط است که خوراک تهیه شده، به دست مخاطب نمی‌رسد. یعنی فرستنده، پیام را می فرستد اما گیرنده پیام را دریافت نمی کند. در برخی از نقاط ایران سینما وجود ندارد و در تهران نیز بیشتر سینماها به ژانرهای دیگر اختصاص داده می‌شوند؛ پس جای سینمای اجتماعی کجاست؟ به نظرم باید فیلمی بسازم با عنوان «هیس! فیلمسازان مستقل فریاد نمی زنند»؛ چرا که آن ها همیشه در سایه قرار می گیرند و جز مردمی که فیلمساز را می شناسند و سعی می کنند کار او را ببینند، حمایت دیگری ندارند.

نابرابری های پخش از نظر من این‌گونه است که به یک فیلم ۱۰۰ سالن سینما می‌دهیم و به یک فیلم دیگر ۳۰ سالن سینما؛ چه اشکال دارد که به هردوی این فیلم‌ها۱۰۰ سالن سینما بدهیم؟ ما سینما را کانالیزه می کنیم تا مخاطب، فیلم خاصی را که مدنظر است، ببیند. چرا این کانالیزه شدن را به سمت سینمای اجتماعی نمی بریم؟ سینمای اجتماعی، فرهنگ و هنر است و بحث سیاسی ندارد بلکه بازتابی است از حوادث جامعه که صد در صد تاثیرگذار خواهد بود.

فکر می کنید کار در حوزه سینمای اجتماعی با وجود اینکه بسیاری از مسائل برای جامعه ما تابو است، تا چه اندازه با مشکل مواجه است؟

بسیاری از مردم ما می گویند که خجالت می‌کشیم با دختر ۱۴ ساله خود حرف بزنیم، اما با دیدن فیلم‌هایی مثل «هیس دخترها فریاد نمی زنند»، کم کم می‌فهمند که باید صحبت کنند. فرزند آوری به تنهایی معنایی ندارد بلکه باید بتوانیم از فرزند خود حفاظت کنیم. متاسفانه فیلم دوم من که درباره پسربچه‌هاست، هنوز پروانه ساخت دریافت نکرده است. به اعتقاد من جامعه ما نیازمند این فیلم‌هاست. ما فیلمسازان خط قرمزها را می شناسیم و خودمان پیش از هر ارگان دیگری، اثر را ممیزی می کنیم اما سینماگران اجتماعی نیازمند حمایت جدی هستند تا این نوع فیلم ها ساخته شوند. به هرحال باید دست فیلمسازان تا حدی باز شود و از سوی دیگر همه با یک چشم دیده شوند و این‌گونه نباشد که سانس های خوب به هر فیلمی جز آثار اجتماعی تعلق بگیرد. در حال حاضر سانس های آخر شب فیلم من را گرفته اند و به فیلم دیگری دادند. واقعیت این است که پرداختن به آن چیزی که ناهنجاری اجتماعی است، برای رسیدن به یک هنجار در جامعه ضروری است و فیلمسازان باید تابوها را بشکنند.

وزیر فرهنگ و ارشاد به تازگی در سخنانی از هنرمندان درخواست کرده اند که در حوزه آسیب های اجتماعی کار کنند، با توجه به این سخنان بگویید که در حال حاضر وضعیت فیلم «هیس پسرها گریه نمی‌کنند» چگونه است؟

هنوز منتظرم بدانم که فیلمی که ضروری‌ترین موضوع جامعه امروز ماست، چرا باید در حاشیه و سایه قرار گیرد؟ چه در پخش و چه در تولید. تا به حال پیش نیامده است که جایی از من بخواهند که فیلمی اجتماعی با موضوعی خاص بسازم؛ همیشه نگاه از پایین به بالا بوده و هرگز عکس این نگاه اتفاق نیفتاده است. ساخت فیلم اجتماعی، بسیار سخت و یافتن زبانی که بتوانید حرف‌تان را بزنید، مشکل است. سینمای اجتماعی، ضروری‌ترین موضوع جامعه ماست که در آن بحث فرزندان ما، جایگاه خانواده و حفظ کیان خانواده مطرح می شود.

نزدیک دو ماه است که منتظر جواب هستم که بدانم می‌توانم این فیلم را بسازم یا نه؛ منتظرم جواب بگیرم تا بدانم فیلمسازی را کنار بگذارم یا ادامه دهم؟ وقتی از منِ فیلمساز حمایت نمی شود، چگونه بار دغدغه و حرف جامعه را که روی دوشم سنگینی می کند، زمین بگذارم؟ به نظر می رسد با این شرایط پخش و نابرابری که در سینمای اجتماعی وجود دارد، باید کناره‌گیری‌کنم.ما پسرها را کنار گذاشتیم؛ در حالی که باید به آن ها بیاموزیم که اعتماد به نفس داشته باشند و از کودکی باید این کار را بکنیم، نه اینکه وقتی بزرگ شد، بگوییم چرا پرخاشگری می کند؟ او آن‌قدر نابرابری و اختلاف دیده که امروز پرخاشگر شده است. بحث های روان‌شناختی اجتماعی، خیلی مهم است که در سینما مطرح شود. تجربه با مردم فیلم دیدن به من ثابت کرده است که با مردم باید از درون‌شان حرف بزنیم. برخی مسائل برای آن‌ها تابو شده اما نمی دانند چرا تابو است.

ما درد را بیان می کنیم و درمان دست مسئولین است. من می گویم این درد وجود دارد و عمق درد را نشان می دهم؛ حالا می خواهند برای این درد مسکن تجویز یا جراحی اش کنند… .

آیا زمانی پیش آمده است که فکر کنید با فشارهایی که از هر سو وارد می شود، کار در حوزه سینمای اجتماعی را رها کنید؟

تاکنون نخواستم کناره گیری کنم و همواره مبارزه کردم و فشار را روی دوش خودم گذاشتم؛ چرا که نمی‌خواهم این حیطه را کنار بگذارم؛ مردم از من خواستند که من اینجا هستم. واقعیت این است که سینمای اجتماعی باید حمایت های خود را داشته باشد و به آن توجه شود.

هر دوره در انتخابات تلاش می کنیم اما در پایان می‌رسیم به جایی که می بینیم همچنان در حاشیه هستیم. امروز تعدادی فیلم‌های اجتماعی روی پرده است و ببینید که مخاطبان وقتی فیلم را می بینند چه می گویند؛ این در حالی است که هیچ حمایتی از این فیلم ها نمی شود و تبلیغاتی برای آن‌ها صورت نمی گیرد.

وقتی از این فیلم‌ها حمایت نمی‌شود، مردم باید از کجا به برخی مسائل آگاهی پیدا کنند؟ می گوییم چرا اتفاق‌هایی مانند قتل آتنا و ستایش می افتد؟ چرا یک مرد ۴۰ ساله توانسته یک بچه هفت ساله را مورد آزار و اذیت قرار دهد و در پایان به بدترین وضع ممکن به قتل برساند؟ یک بخشی از این آگاهی مربوط به خانواده‌ها، بخشی به اجتماع و بخشی نیز مربوط به رسانه‌هاست. متاسفانه رسانه ها در این موارد سکوت می کنند.

گاهی فکر می کنم که فیلمسازی را کنار بگذارم و خودم را درگیر مسائل حاشیه ای مانند اینکه فیلم قرار است در چه سانس‌هایی و در کجا نمایش داده شود، نکنم؛ اما بار سنگینی از سوی مردم روی دوش من است. آن ها من را به شهرهای مختلف دعوت می‌کنند و از مشکلات‌شان برایم می گویند. نیاز است که یک فیلمساز، رابطه اش را با مردم حفظ کند.

سوژه فیلم‌های‌تان را معمولا چگونه انتخاب می‌کنید؟

من هیچ‌گاه خودم سوژه ای را انتخاب نمی کنم بلکه تمام سوژه را از مردم می گیرم؛ هرجایی که هستم، مردم را می بینم و این‌ها را مردم از من می‌خواهند. دیدن مردم،باور داشتن به آن‌ها و دیدن درد و باور داشتن به اینکه این درد باید یک جوری درمان شود، من را به سمت ساخت فیلم سوق می دهد. من نمی توانم درد مردم را ببینم و چشمم را ببندم. مردم همه جا هستند و زندگی‌شان را روی دوشت می گذارند و تو وظیفه خود می دانی که برای آن‌ها کاری کنی.

امروز می بینیم که بسیاری از جوانان می‌خواهند بازیگر شوند و این به خاطر دیده‌شدن است؛ جوانان ما اعتماد به نفس ندارند و در خانواده این اعتماد به نفس به آن‌ها داده نمی‌شود و دلیل دیگر، شهرت و پول است.

پشت هر موردی، یک درد است که این درد پشت خط قرمزهایی است که می گویند نباید به آن‌ها توجه کنیم،عیب است! عیب زمانی است که اتفاقی می افتد و آن وقت توی سر خودمان می زنیم. یک مادر باید بداند چرا فرزندش امروز دیر آمده است؟ چرا گوشه‌نشین شده است؟ چرا خشونت دارد؟ یک مادر باید بداند فرزندش در چه شرایطی قرار دارد. باهم‌بودن در خانواده‌ها مهم است؛ نشستن دور یک میز و سفره، دلیلی دارد و آن باهم بودن است. چرا هرکسی باید به اتاق خود برود و در را ببندد؟ چون با هم اختلاف داریم و این اختلاف ها دلایل زیادی دارد.

این روزها مشغول به چه کارهایی هستید؟

در حال حاضر مشغول ایرانگردی و بودن در کنار مردم عزیزم هستم. می روم می نشینم در سالن‌های سینما تا ببینم که مردم با دیدن فیلم «زیر سقف دودی» حرف تازه شان چیست و چقدر با فیلم ارتباط گرفته اند، تا به‌این وسیله بتوانم راهم را درست کنم.

title"گفتگو با پوران درخشنده در مورد نقش سینما در بیان آسیب های اجتماعی" http://anamnews.com/" alt:"پوستر فیلم زیر سقف دودی"

 

منبع: روزنامه قانون

لینک کوتاه: https://goo.gl/HAo8Vc

نوشته‌های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *